ปริญญา มีขาย ที่นี่หรือ....

ฉันเหนื่อย มากมาย กายอ่อนล้า
ฉันจะฉวยขว้า ปริญญา, เธอมาดหมาย
ฉันเร่งอ่าน เร่งท่อง จนตาลาย
หวังจะได้ ปริญญา มาให้เธอ


ฉันนอนดึก ตื่นเช้า เข้าห้องเรียน
บอกตัวเอง, ต้องพากเพียรสม่ำเสมอ
มีสติ - ไว้ฟาดฟันการบ้านกองพะเรอ
มีปัญญา - ไว้เสนอ สนองงาน


เหนื่อยแล้ว ล้าแล้ว อาชีพนี้
ไม่กี่ปี... จะได้ปริญญาติดฝาบ้าน
อีกนิดเดียว บอกตัวเองให้แข็งใจอ่าน
จะเรียนจบ จะได้งาน, เธอเบิกบาน สบายใจ


ทั้ง ๆ ที่... ฉันเองก็ไม่รู้ว่า
ทั้งหมดที่เรียนมา จะได้ใช้ประโยชน์ไหม
ก้มหน้า ก้มตาเรียน ตามหลักสูตรการศึกษาไทย
เรียนไป, เรียนไป ให้ได้ 'ปริญญา'


'ปริญญา' มีขายที่นี่หรือ ?
ใครต่อใคร จึงแย่งยื้อ เดินเข้าหา
ร่ำเรียนหนัก เพื่อเอนทรานซ์ ข้ามสะพานมา
สู่ที่ซึ่งเรียกว่า มหา - วิทยาลัย


ฉัน, ข้ามผ่านมาแล้วสะพานนั้น
แล้วมาดมั่นจะ ข้าม ต่อไปให้ได้
เพียงพอแล้ว... นักศึกษา มาหา - อะไร
เร่งวัน เร่งคืน ให้ผ่านวัน, วัย ไปเร็ววัน


ให้ผ่านวัน ผ่านวัย ท่องหนังสือไปสอบ
ให้ผ่านช่วงตอบคำถาม วัดความขยัน
ให้ผ่านช่วงที่ใช้ข้อความในตำราเป็นเดิมพัน
วัดใครกับฉัน... ว่าเข้าใจ 'มัน' มากน้อยเพียงใด


ฉันเหนื่อย มากมาย กายอ่อนล้า
ฉันจะฉวยขว้าปริญญา, เธอหวังไว้
กัดฟัน, กัดฟัน บังคับตัว บังคับใจ
ร่ำเรียนหนัก ๆ ไป เพื่อ 'ใบปริญญา'



เหนื่อยแล้ว ล้าแล้ว ก็บังคับตัว บังคับใจ
ผลของการเป็นนักศึกษามหา'ลัย คือต้องได้ 'ปริญญา'



เพียงพอแล้ว... ชีวิตนักศึกษา มหา - วิทยาลัย
ฉันว่า... ฉันเก็บเกี่ยวไปได้มากพอตัว



เพียงพอแล้ว... ชีวิตนักศึกษา มาหา - อะไร
ฉันว่า... ฉันมีพร้อมแล้วนะ อะไร ๆ ที่ต้องเอาไปใช้ในชีวิตจริง.

 ----------------------------------------------------------------------------

 ดอกหาง นกยูง สีแดงฉาน
บานอยู่เต็มฟากสวรรค์
คนเดินผ่าน ไปมากัน
เขาด้นดั้น หาสิ่งใด

ปัญญา มีขาย ที่นี่หรือ
จะแย่งซื้อ ได้ที่ไหน
อย่างที่โก้ หรูหรา ราคาเท่าใด
จะให้พ่อ ขายนา มาแลกเอา

ฉันมา ฉันเห็น ฉันแพ้
ยินแต่ เสียงด่า ว่าโง่เง่า
เพลงที่นี่ ไม่หวาน เหมือนบ้านเรา
ใครไม่เข้า ถึงพอ เขาเยาะเย้ย

นี่จะให้ อะไร กันบ้างไหม
มหาวิทยาลัย ใหญ่โตเหวย
แม้นท่าน มิอาจให้ อะไรเลย
วานนิ่งเฉย อย่าบ่น อย่าโวยวาย

ฉันเยาว์ ฉันเขลา ฉันทึ่ง
ฉันจึง มาหา ความหมาย
ฉันหวัง เก็บอะไร ไปมากมาย
สุดท้ายให้กระดาษฉันแผ่นเดียว

มืดจริงหนอ สถาบัน อันกว้างขวาง
ปล่อยฉัน อ้างว้าง ขับเคี่ยว
เดินหา ซื้อปัญญา จนหน้าเซียว
เทียวมา เทียวไป ไม่รู้วัน

ดอกหาง นกยูง สีแดงฉาน
บานอยู่เต็ม ฟากสวรรค์
เกินพอ ให้เจ้า แบ่งปัน
จงเก็บกัน อย่าเดิน ผ่านเลยไป

"ฉันจึงมาหาความหมาย"--- วิทยากร เชียงกูล ,
ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ยูงทอง 27 มิถุนายน พ.ศ.2511